شکل‎های شیمیایی و روابط کمیت-شدت (Q/I) پتاسیم در اراضی تحت کشت پسته مناطق رفسنجان و انار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه ولی عصر رفسنجان

چکیده

پارامترهای کمیت-شدت اطلاعات مفیدی را در ارتباط با قابلیت استفاده پتاسیم فراهم می‎کنند. اطلاعات مربوط به روابط کمیت-شدت در خاک‎های تحت کشت پسته مناطق رفسنجان و انار موجود نیست. لذا این مطالعه به منظور بررسی وضعیت و شکل‎های شیمیایی پتاسیم با استفاده از عصاره‎گیرهای رایج و هم‎چنین مطالعه روابط کمیت–شدت در اراضی مذکور انجام گردید. برای این منظور در 20 نمونه خاک از مناطق رفسنجان، انار، نوق و کبوترخان پتاسیم خاک توسط عصاره‎گیرهای استات‎آمونیم یک مولار، استات‎سدیم یک مولار، کلریدکلسیم 01/0 مولار، اسیدنیتریک 1/0 مولار، کلریدسدیم دو مولار، آب و اسیدنیتریک یک مولار جوشان استخراج شد و شکل‎های شیمیایی و همبستگی این عصاره‎گیرها با غلطت پتاسیم برگ تعیین شد. نتایج نشان داد که میزان پتاسیم محلول در این خاک‎ها بین 9/33 تا 6/193، پتاسیم تبادلی بین 8/71 تا 6/683 و پتاسیم غیرتبادلی بین 1/250 تا 6/1112 میلی‎گرم در کیلوگرم خاک می‎باشد. عصاره‎گیرهای مورد بررسی همبستگی معنی‎داری با غلظت پتاسیم برگ درختان پسته نشان ندادند. مطالعه کانی‎شناسی نشان داد که کانی‎های غالب در این منطقه مونت‎مویلونیت، ایلیت، کلریت، کائولینیت و پالیگورسکایت می‎باشند. مطالعه روابط کمیت-شدت نشان داد که دامنه مقادیر پارامترهای پتانسیل بافری (PBC) در این خاک‎ها از 7/30 تا 8/78، دامنه نسبت فعالیت تعادلی (ARke)  002/0 تا 022/0 و پتاسیم به سهولت قابل تبادل (ΔK) از 088/0 تا 66/1 می‎باشد. پارامتر ΔK همبستگی معنی‎داری با شکل‎های محلول، تبادلی و غیر‎تبادلی و پارامتر ARke همبستگی معنی‎داری با شکل‎های محلول و تبادلی نشان دادند اما پارامتر PBC با شکل‎های شیمیایی پتاسیم و ویژگی‎های خاک همبستگی معنی‎داری نشان نداد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Chemical Forms and Quantity-Intensity Relationships of Potassium in Rafsanjan and Anar Lands under Pistachio Trees

نویسندگان [English]

  • Samad Abdi
  • Ahmad Tajabadi Pour
  • Mohsen Hamidpour
چکیده [English]

Quantity-intensity parameters provide practical information about potassium availability. Limited information about quantity-intensity relationships in Rafsanjan and Anar regions under pistachio orchards is available. So that this research was conducted to study the status and chemical forms of potassium using common extractants and also study the quantity-intensity relationships. For this purpose in 20 soil samples that were taken from Rafsanjan, Anar, Nough and Kabootarkhan, soil potassium was extracted using ammonium acetate, sodium acetate, 0.01M calcium chloride, 0.1 M nitric acid, 2M sodium chloride, water and boiling nitric acid extractants and chemical forms of potassium and their correlation with leaf potassium concentration were determined. Results showed that amount of soluble potassium in these soils is between 33.9-193.6, exchangeable potassium was in the range of 71.8-683.6 and nonexchangeable potassium was in the range of 250.1-1112.6 mg kg-1. None of these extractants had significant correlation with leaf potassium concentration of pistachio trees. Mineralogical analysis indicated that montmorilonite, illite, chlorite, kaolinite and paligorskite are dominant minerals in this region. Quantity-intensity relationships revealed that the potential buffering capacity (PBC) is in the range of 30.685-78.758, the rang of activity ratio in equilibrium (ARke) is 0.002-0.022 and the readily exchangeable potassium (DK) is in the range of 0.0885-1.66 in studied soils. DK parameter showed a significant correlation with soluble, exchangeable and nonexchangeable forms of potassium. ARke parameterwas correlated with soluble and exchangeable forms significantly but PBC parameter had no correlation with chemical forms of potassium and soil characteristics.

کلیدواژه‌ها [English]

  • potassium availability
  • extractant
  • potential buffering
  • activity ratio of potassium