بررسی سازگاری شش رقم تجاری پسته روی پایه‎ های کشت بافتی حاصل از رقم بادامی زرند در شرایط اقلیمی کرمان

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 موسسه تحقیقات پسته کشور

2 عضو هیات علمی گروه کشاورزی دانشگاه پیام نور

چکیده

از آنجایی‎که درحال حاضر کلیه پایه‌های پسته در مناطق پسته‌کاری ایران به صورت بذری می‎باشند و ناهمگنی پایه‎ها باعث تفاوت در ویژگی‌های کمی و کیفی درختان مربوط به هر رقم شده و همچنین امکان تکثیر پایه‎های برتر به صورت بذری میسر نمی‎باشد، لذا گسترش پایه‌های کشت بافتی و نیز بررسی سازگاری ارقام با این پایه‎ها از اولویت‎های تحقیقاتی مراکز پژوهشی پسته کشور است. هدف از این پژوهش بررسی سازگاری شش رقم تجاری پسته با پایه‌ کشت بافتی رقم بادامی زرند بود. این آزمایش در چهار سال متوالی (1390-1386) در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی با شش رقم پسته (کله‎قوچی، رضایی زودرس، فندقی، فروتنی، اکبری و احمدآقایی) در سه تکرار در ایستگاه تحقیقات پسته کرمان اجراء شد. نتایج مقایسه میانگین مشخص نمود از بین ارقام مورد مطالعه رقم احمدآقایی از نظر ویژگی‎های رشدی دارای بیشترین رشد و بیشترین سازگاری با پایه کشت بافتی و نیز دارای بیشترین غلظت عناصر غذایی برگ بود و رقم اکبری کمترین سازگاری را با پایه‌ کشت بافتی داشت. به‎طوری‎که طول شاخه سال جاری و پیوندی و قطر زیر پیوند و بالای پیوند رقم احمد آقایی به ترتیب 36، 84، 67 و 39 درصد بیشتر از رقم اکبری بود و غلظت فسفر  و آهن در برگ رقم احمدآقایی نسبت به اکبری به ترتیب 85/42 و 101 درصد افزایش نشان داد. نتایج تحلیل همبستگی پیرسون، وجود ضرایب همبستگی معنی‏داری را بین صفات مورد مطالعه در این تحقیق نشان داد. از جمله درصد پتاسیم برگ با طول شاخه سال جاری و طول شاخه پیوندی و همچنین درصد کلسیم برگ با قطر شاخه و قطر شاخه با تعداد شاخه‎های جانبی و شعاع تاج درخت دارای همبستگی مثبت بود. با توجه به نتایج بدست آمده این‎گونه به نظر می‎رسد که در منطقه کرمان رقم احمدآقایی سازگاری مطلوب‏تری نسبت به بقیه ارقام با پایه کشت بافتی بادامی زرند دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Compatibility of Six Commercial Pistachio Cultivars on Tissue Culture of Badami-Zarand rootstock in Kerman Climate

نویسندگان [English]

  • Hamid Alipour 1
  • Azam Razavi Nasab 2
1 Iranian Pistachio Research Institute
2 member of agriculture faculty of Payam Noor university of Yazd
چکیده [English]

Since now all pistachio rootstocks in most Iranian pistachio orchards are seed cultivation and heterogeneity cause differences in the qualitative and quantitative characteristics of each cultivar and it is also impossible to reproduce superior rootstocks with seed cultivation. Therefore, use of tissue culture and research about compatibility of cultivars with tissue culture is one of the research priorities of pistachio research centers in Iran. The aim of this study was the investigation of the compatibility of six commercial pistachio cultivars with tissue culture rootstock of Bademi Zarand. This experiment was carried out in a randomized complete block design with six pistachio cultivars (Kaleh Qouchi, Rezaei Zodras, Fandoghi, Forootani, Akbari and Ahmad Ahaghi) in three replications at Kerman Pistachio Research Station for four years (2012-2016). The results of average comparison showed that Ahmad Aghaei had the highest growth and highest adaptability to the tissue culture and also highest concentration of leaf nutrients and Akbari cultivar had the least compatibility with tissue culture rootstocks. So that the length of this year's branch and the graft branch, stem diameter below and above the graft in Ahmad Aghaei cultivar were 36, 84, 67 and 39% more than Akbari and also P and Fe concentration in Ahmad Aghaei leaves were 42.85 and 101% more than Akbari respectively. Results of Pearson correlation analysis showed significant correlation coefficients among some growth properties and nutrient concentration in this study. There were positive correlations among leaf potassium concentration with length of this year's branch and the graft branch, calcium concentration with stem diameter, stem diameter with the number of lateral branches and radius of the tree crown. According to the results, it seems Ahmad Aghaei cultivar is more compatibility than other cultivars with Badami-Zarand tissue culture rootstocks in Kerman climatic conditions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Concentration of nutrients
  • Kerman
  • Morphological characteristics
  • Pistachio cultivars
  • Tissue culture