بررسی رابطه اونس و عیار در چهار رقم تجاری پسته ایران (کله‌قوچی، احمد‌آقایی، اوحدی و اکبری)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی پژوهشکده پسته

2 اصلاح نباتات و ژنتیک

3 مدیرعامل شرکت بازرگانی ابطحی، رفسنجان، ایران

4 پژوهشکده پسته

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه آماری بین اونس و عیار (نسبت مغز به پوست استخوانی) با یکدیگر و با سایر شاخص‌های کمی و کیفی مغز و میوه در ارقام تجاری پسته کشور می­باشد که نتایج آن می­تواند در تجدید نظر استانداردهای بین المللی کدکس وUNECE  پیشنهاد داده شود. به همین منظور چهار رقم تجاری اکبری، احمدآقایی، کله‌قوچی و اوحدی که عمده سطح زیر کشت پسته کشور را تشکیل می­دهند در پنج اونس متداول انتخاب و رابطه بین شاخص‌های تجاری مغز و میوه با کمک روش­های مختلف آماری تعیین گردید. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که با افزایش تعداد میوه در اونس شاخص‌های کمی و کیفی مرتبط با مورفولوژی میوه و مغز نیز کاهش معنی‌داری نشان دادند. در بین صفات مرتبط با ابعاد میوه و مغز، شاخص طول (433/0- =(r از دو شاخص دیگر یعنی عرض (19/0- =(r و ضخامت (003/0- =(r همبستگی بالاتری با اونس نشان داد. درجه خندانی و ضخامت پوست استخوانی در ارقام تجاری ارزیابی شده بالاترین ضریب تغییرات را به خود اختصاص دادند که حاکی از دامنه تغییرات بیشتر بین میوه‌های مختلف در یک اونس واحد برای دو صفت مذکور است. در این مطالعه شاخص‌های مرتبط با مغز کمتر از میوه از نوسانات اونس تأثیر پذیرفتند و همبستگی پایین‌تری با آن نشان دادند. میزان هکتولیتر مغز که یک شاخص تجاری ارزشمند جهت تعیین کیفیت و سلامت مغز می‌باشد برخلاف هکتولیتر میوه در اونس‌های مختلف تفاوت معنی‌دار و یا روند خاصی را نشان نداد که بیانگر عدم ایجاد تفاوت قابل توجه در کیفیت مغز ارقام تجاری ایران با افزایش اونس و به دنبال آن ریزی میوه می‌باشد. عیار مغز در هر چهار رقم تجاری تحت تأثیر اونس میوه قرار گرفته و اختلاف معنی‌داری در سطح احتمال 1 درصد نشان داد. در این پژوهش بیشترین درصد عیار مغز به ترتیب مربوط به ارقام اوحدی (39/57)، احمدآقایی (35/56)، کله‌قوچی (92/53) و اکبری (30/53) بود. بنابراین اوحدی بالاترین و اکبری پایین‌ترین درصد مغز را به خود اختصاص داد. یافته‌ها حاکی از آن بود که عیار در ارقام گرد بیشتر تحت تأثیر ضخامت پوست استخوانی و در ارقام کشیده متاثر از مغز می‌باشد. نتایج حاصل از ضرایب همبستگی پیرسون به خوبی نشان داد که ارتباطی منفی بین اونس و عیار (439/0- =(r در ارقام تجاری کشور وجود داشت که بیانگر افزایش عیار پسته هم زمان با افزایش اندازه میوه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Relationship between Ounces and Kernel Percentage in Four Commercial Pistachio Cultivars (Kaleh-Ghoochi, Ahmad-Aghaei, Owhadi and Akbari)

نویسندگان [English]

  • ََAmanollah Javanshah 1
  • Hojjat Hasheminasab 2
  • Sayed Mahmoud Abtahi 3
  • Ahmad Shakerardekani
  • Azam Taheri 4
  • Najmeh Saberi 4
  • Abas Rafiei Dolatabadi 4
  • Ali Esmaeili Ranjbar 4
  • Akram Akbaripour 4
1 Pistachio Research Center
2 Pistachio Research Center
3 Abtahi Company, Rafsanjan, Iran
4 Pistachio Research Center
چکیده [English]

The purpose of the present study was to investigate the relationship between ounce and kernel% (kernel to shell) with each other and other quantitative and qualitative indices of the kernel and nut in Iranian commercial pistachio cultivars. Four pistachio cultivars including Kaleh-Ghoochi, Ahmad-Aghaei, Owhadi and Akbari, which constitute the main pistachio cultivar, are selected in five ounces and then the relationship among the commercial indices of the kernel and nut was determined by different statistical methods. The results of this study showed that the quantitative and qualitative indices related to kernel and nut morphology reviled a significant decrease with increasing number of nut per ounce. The nut and kernel length (r= .0.433) showed a higher relationship with ounce as compared to the other traits. The suture opening and shell thickness had the highest coefficient of variation (C.V.), indicating a high range of variations between different nuts in one ounce. In this study, the indices related to the kernel were less effective than the nut on ounce index. The kernel hectoliters, which is a valuable commercial index for determining the quality and health of the kernel, is not significantly different in ounces, indicating no significant difference in the kernel quality of Iranian commercial cultivars with an increase in ounces. The kernel% was significantly affected (P<0.01) by ounce in all four cultivars. In this study, the highest kernel% was observed in Owhadi (57.39), Ahmad-Aghaei (56.35), Kaleh-Ghoochi (53.92) and Akbari (53.30) cultivars, respectively. Therefore, Owhadi had the highest and Akbari had the lowest kernel%. The findings indicated that kernel% in the round cultivars was more affected by the shell thickness and the stretched cultivars by the kernel. The results showed that there was a negative correlation (r= 0.439) between ounces and kernel% in evaluated cultivars.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pistachio
  • Ounce
  • Kernel density estimator
  • Iranian commercial cultivars