زیست‌شناسی و خسارت پروانه چوبخوار پسته روی چهار رقم تجاری پسته در رفسنجان

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه ولی عصر رفسنجان

2 عضو هیات علمی

3 عضو هیات علمی پزوهشکده پسته

چکیده

پروانه چوب‌خوار پسته Kermania pistaciella Amsel(Lepidoptera: Oinophilidae) یکی از آفات مهم پسته ایران است که سالانه خسارت بالایی را با نفوذ و تغذیه لاروها از درون سرشاخه‌ها سبب می‌شود. در این مطالعه جهت تعیین درصد آلودگی و زمان مبارزه از اواخر بهمن‌ماه 1376 تعداد 200 درخت در باغ‌های پسته با رقم‌های اکبری، احمدآقایی، کله قوچی و اوحدی در حومه شرقی رفسنجان به‌طور تصادفی انتخاب و  نشانه‌گذاری شد. تعداد سوراخ‌های خروجی لارو و پیله شفیرگی هر دو روز یک‌بار شمارش و ثبت گردید. میزان خسارت آفت روی چهار رقم مهم تجاری از طریق تعیین آلودگی سرشاخه‌ها به سوراخ خروجی لاروها، تشکیل پیله شفیرگی، درصد آلودگی خوشه‌ها در زمان برداشت و تعداد دانه‌های خشک شده انتهای خوشه مورد بررسی قرار گرفت و حساسیت رقم‌های مورد مطالعه مشخص شد. نتایج نشان‌دهنده این است که زمان اوج خروج حشرات کامل پروانه چوب‌خوار پسته در ارقام مختلف تفاوت معنی‌دار ندارد، به‌طوری‌که در روزهای آخر دهه اول فروردین پنجاه درصد پیله شفیرگی تشکیل شده و در اوسط دهه سوم این ماه اوج ظهور حشرات بالغ صورت می‌گیرد. همچنین میانگین خسارت پروانه چوب‌خوار پسته در رقم کله‌قوچی بیشترین و در رقم احمدآقایی کمترین بود. بیشترین خسارت (44/40 درصد) و کمترین (15/34 درصد) میزان خسارت به‌ترتیب مربوط به رقم‌های کله‌قوچی و احمدآقایی بود. در مجموع، نتایج این تحقیق بیانگر عدم تاثیر رقم در زیست‌شناسی آفت است و می‌تواند در پیش‌آگاهی از وضعیت آفت و تعیین زمان مبارزه مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Biology and Damage of the Pistachio Twig Borer on Four Commercial Pistachio Cultivars

نویسندگان [English]

  • Elham Rezaei 1
  • Hamzeh Izadi 2
  • Mehdi Basirat 3
1 Vali-e-Asr University of Rafsanjan
2 Faculty member
3 Member of scientific board, Pistachio Research Center
چکیده [English]

The pistachio twig borer moth, Kermania pistaciella Amsel (Lepidoptera: Oinophilidae) is one of the key pests of Iranian pistachio that annually causes high damage by penetrating and feeding the larvae from the branches. In this study, and to determine the damage percent and control appropriate time, from the middle of February onward, 200 labels were randomly attached in pistachio orchards with varieties of Akbari, Ahmad Aghaei, Kalleh Ghuchi and Ohadi in the eastern countryside of Rafsanjan in late February. The number of emerged larvae and formed cocoons were recorded every two days. The amount of pest damage on the four important commercial cultivars was determined by counting the larval outlet holes, cocoons, the percentage of contaminated seeds at harvest time, and the number of dried grains at the end of the panicle. The results showed that there was no significant difference between the peak times of adult moth’s emergence in different cultivars. Fifty percent of pupae were formed in the last days of the first decade of April. In the middle of the third decade of this month, adult insects emerged. Also, the average damage of the pistachio twig borer moth was highest (40.44%) in Kalleh Ghuchi and lowest (34.15%) in Ahmad Aghaei. The highest amount of damaged grain belonged to Kaleh Guchi cultivar and the lowest to Oohadi cultivar. Overall, the results of this study indicate that cultivar has no significant effect on the pest biology. This finding could be used in forecasting of pest status and determination of the control time.

کلیدواژه‌ها [English]

  • biology
  • Cultivar
  • Pistachio
  • Pistachio twig borer moth