اثر تنش خشکی بر تغییرات آبسیزیک اسید، پتانسیل آب برگ و محتوای آب نسبی برگ برخی پایه‌های دانهالی پسته

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین

2 گروه علوم باغبانی، دانشگاه تربیت مدرس تهران

3 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

4 ایستگاه پسته دامغان، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، شاهرود، ایران.

5 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، قزوین، ایران.

چکیده

این پژوهش به منظور بررسی اثر تنش خشکی بر تغییرات اسیدآبسیزیک، پتانسیل آب و محتوای نسبی آب برگدر چهار پایه دانهالی پسته در سال 1390 در گلخانه آزمایشی گروه علوم باغبانی دانشگاه تربیت مدرس تهران انجام شد. تیمارهای آبیاری شامل تأمین 100 درصد (بدون تنش)، 65 درصد (تنش متوسط) و 30 درصد (تنش شدید) نیاز تبخیر و تعرقی گیاه بودند که به مدت 75 روز روی دانهال‌های 4 ماهه پسته اعمال شدند. پایه‌های پسته اهلی (Pistacia vera) شامل بادامی زرند، قزوینی، سرخس و بنه (P. mutica) بودند. پارامترهای غلظت اسیدآبسیزیک برگ، پتانسیلآب برگ و محتوای نسبی آب برگ در دانهال‌های پسته بررسی شدند. نتایج نشان داد تنش آبی سبب کاهش پتانسیلآب و محتوای نسبی آب برگ گردید درحالیکه غلظت اسیدآبسیزیک برگ افزایش یافت. غلظت اسیدآبسیزیک در پایه سرخس در شرایط تنش خشکی با شدت بیشتری نسبت به پایه‌های دیگر افزایش یافت که می‌توان بیان کرد این پایه به میزان بیشتری تحت تاثیر تنش خشکی قرار گرفت. پایه بنه در همه سطوح کمترین میزان پتانسیل آب برگ را در بین پایه‌ها نشان داد. پتانسیل آب برگ پایه بنه در تنش متوسط 09/2- و در تنش شدید 48/2- مگا پاسکال بود. درحالی‌که تفاوت بین سایر پایه‌ها در پارامتر پتانسیل آب برگ معنی‌دار نبود. پایه‌های بنه و بادامی زرند، محتوای نسبی آب برگبالاتری در شرایط تنش داشتند. بالاتر بودن محتوای نسبی آب برگ در پایه بنه، علی‌رغم پتانسیل آب پایین‌تر می‌تواند به تنظیم اسمزی بهتر این پایه نسبت داده شود. با توجه به نتایج این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که پایه‌های بنه و بادامی از تحمل به خشکی بیشتری برخوردار می‌باشند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of Drought Stress on Abscisic Acid Changes, Leaf Water Potential and Relative Water Content of some Pistachio Seedling Rootstocks

نویسندگان [English]

  • Mostafa Ghasemi 1
  • Kazem Arzani 2
  • Abbas Yadollahi 3
  • Hossein Hokmabadi 4
  • Shiva Ghasemi 5
1 Ph.D. in Physiology and Breeding of Fruit Trees Qazvin Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Qazvin, Iran.
2 Department of Horticultural Science, Tarbiat Modares University (TMU), Tehran, Iran
3 Department of Horticultural Science, Tarbiat Modares University (TMU), Tehran, Iran
4 Damghan Pistachio station, Semnan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Shahrood, Iran
5 Horticulture Crops Research Department, Qazvin Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Qazvin, Ira
چکیده [English]

This study was carried out in a greenhouse to investigate the effect of drought stress on changes of abscisic acid, water potential and relative water content of leaves in four pistachio seedling rootstocks in Tarbiat Modares University, Tehran, Iran during 2011-2012. Irrigation treatments: 100% (without stress), 65% (moderate stress) and 30% (severe stress) evapotranspiration requirements (ETc), were applied for 4 months old pistachio seedlings for 75 days. Rootstocks were Pistacia vera ‘Badami-e-Zarand’, ‘Ghazvini, ‘Sarakhs’ and P. mutica. The parameters of leaf abscisic acid concentration, leaf water potential and relative water content (RWC) of leaves were evaluated. The results showed that water stress decreased the water potential and relative water content of the leaves while the abscisic acid concentration of the leaves increased. The concentration of abscisic acid in the Sarakhs increased significantly under drought stress conditions compared to other rootstocks, which can be said to be more sensitive under drought stress. P. mutica at all irrigation levels showed the lowest leaf water potential among the rootstocks. Leaf water potential of P. mutica at moderate and severe stress levels were -2.09 and -2.48 Mpa, respectively, while the difference among the other rootstocks in the case of leaf water potential was not significant. The P. mutica and Badami rootstocks had higher relative water content under stress conditions. Higher relative water content of P. mutica rootstock, in spite of lower water potential, can be attributed to better osmotic adjustment of this rootstock. Based on the reasons stated, it can be concluded that P. mutica and Pistacia vera ‘Badami-e-Zarand’rootstocks were more tolerant to drought stress than the other rootstocks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Leaf water potential
  • Abscisic acid
  • water stress