ارزیابی پایه‌ها و دورگ‌های بین‌گونه‌ای جنس پسته (Pistacia sp.) در شرایط تنش شوری بر اساس برخی شاخص‌های مورفو‌فیزیولوژیک در شرایط گلخانه

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور ، تهران، ایران

2 پژوهشکده پسته

چکیده

این پژوهش به منظور بررسی اثر تنش شوری ناشی از افزایش کلرید سدیم بر برخی شاخص‌های مورفولوژیک و فیزیولوژیک پایه‌ها و دورگ‌های بین‌گونه‌ای جنس پسته و انتخاب پایه‌های متحمل انجام گرفت. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی طراحی و اجرا گردید. فاکتورها شامل چهار پایه بادامی ریز زرند، قزوینی، دورگ‌های بین گونه‌ای اینتگریما ´ بادامی ریز زرند و اینتگریما ´ قزوینی) و سه سطح شوری (صفر، 100 و 200 میلی‌مولار کلرید سدیم) با سه تکرار در بستر کوکوپیت و پرلیت بود. نتایج نشان داد در پایه‌های مورد مطالعه با افزایش سطح شوری ارتفاع ساقه، تعداد برگ، سطح برگ، وزن تر و خشک برگ، وزن تر و خشک ساقه، وزن تر و خشک ریشه، محتوای نسبی آب برگ، پتاسیم برگ و نسبت پتاسیم به سدیم کاهش و میزان نشت یونی، پرولین و سدیم برگ افزایش یافت. بیشترین ارتفاع ساقه در دورگ اینتگریما ´ قزوینی مشاهده شد. به علاوه بیشترین تعداد برگ، سطح برگ، وزن تر و خشک برگ، وزن تر و خشک ساقه، وزن تر و خشک ریشه، محتوای نسبی آب برگ، میزان پرولین برگ، پتاسیم برگ و نسبت پتاسیم به سدیم مربوط به پایه قزوینی و کمترین مقدار مربوط به دورگ اینتگریما ´ بادامی ریز زرند بود. بیشترین میزان نشت یونی و سدیم برگ در دورگ اینتگریما ´ بادامی ریز زرند مشاهده گردید. با توجه به نتایج این پژوهش به نظر می‌رسد پایه‌ قزوینی و دورگ اینتگریما ´ قزوینی تحمل بالاتر و دورگ اینتگریما ´ بادامی ریز زرند حساسیت بیشتر نسبت به تنش شوری دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Rootstocks and Interspecific Hybrids of Pistachio (Pistacia sp.) in Salinity Stress Conditions Based on Some Morpho-Physiological Characteristics under Greenhouse Conditions

نویسندگان [English]

  • Hossein Sajadian 1
  • Hojat Hasheminasab 2
1 Department of Agricultural Sciences. Payame noor university. Tehran. Iran
2 Pistachio Research Center
چکیده [English]

This research was conducted to investigate the effect of salinity stress due to increased sodium chloride on some morphological and physiological characteristics in rootstocks and interspecific hybrids of pistachio and screening of tolerant rootstocks. The factorial experiment in a completely randomized design was carried out in greenhouse conditions. The factors included four rootstocks (Badami-Riz-e-Zarand, Ghazvini, and interspecific hybrids Integerrima × Badami-Riz-e-Zarand, Integerrima × Ghazvini) and three salinity levels (0, 100 and 200 mM of NaCl) with three replicates in coco peat and perlite media. The results showed that with increasing salinity level, stem height, leaves numbers, leaf area, leaf fresh and dry weight, stem fresh and dry weight, root fresh and dry weight, leaf relative water content, leaf potassium and the ratio of potassium to sodium decreased, and ionic leakage, proline, and leaf sodium increased. The highest stem height was observed in Integerrima × Ghazvini hybrid. In addition, the highest leaves numbers, leaf area, leaf fresh and dry weight, stem fresh and dry weight, root fresh and dry weight, leaf relative water content, leaf proline content, leaf potassium and the ratio of potassium to sodium were observed in Ghazvini rootstock and the lowest was related to Integerrima × Badami-Riz-e-Zarand hybrid. The most amount of leaf ionic leakage and sodium concentration of leaves were observed in Integerrima × Badami-Riz-e-Zarand hybrid. It seems that Ghazvini and Integerrima × Ghazvini hybrid are more tolerant and Integerrima × Badami-Riz-e-Zarand hybrid is more sensitive to salinity stress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pistachio
  • Salinity
  • tolerance
  • Hybrid