واکاوی سازه‌های مؤثر بر رفتار تاب‌آوری باغداران پسته مناطق روستایی رفسنجان در برابر تغییرات اقلیمی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

گروه اقتصاد، ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

چکیده

رفسنجان یکی از مناطق اصلی تولید پسته که از محصولات راهبردی و صادراتی ایران است در سال­های اخیر با مشکلات عمده زیست‌محیطی از جمله تغییرات اقلیمی روبرو بوده است. لذا توجه به رفتار تاب‌آوری پسته‌کاران این منطقه در مقابله با اثرات منفی تغییرات اقلیمی بسیار مهم می‌باشد. لذا پژوهش حاضر به تحلیل عوامل مؤثر بر تاب‌آوری باغداران پسته رفسنجان در برابر تغییرات اقلیمی پرداخته است. جامعه آماری پژوهش، کلیه پسته‌کاران مناطق روستایی شهرستان رفسنجان بودند (22721 نفر) که با استفاده از روش تعیین حجم نمونه در پژوهش‌های همبستگی 340 نفر انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسش‌نامه بود که برای روایی آن جمعی از متخصصان و تعیین پایایی آن از هم‌سانی درونی به روش آلفای کرونباخ استفاده شد. به منظور واکاوی عوامل مؤثر بر رفتار تاب‌آورانه باغداران پسته رفسنجان در برابر تغییرات اقلیمی از تحلیل مسیر استفاده گردید. داده‌پردازی نیز با استفاده از نرم افزار SPSSver25 انجام گرفت. نتایج پژوهش بیانگر آن است رفتار تاب‌آوران باغداران مورد مطالعه در برابر تغییرات اقلیمی در سطح متوسطی قرار دارد. همچنین نتایج تحلیل مسیر نشان داد متغیرهای نگرش نسبت به رفتار تاب‌آوری در برابر تغییرات اقلیمی با اثر کل 433/0، کنترل رفتار درک شده با اثر کل 426/0، هنجارهای اجتماعی با اثر کل 399/0 و قصد رفتاری با اثر کل 387/0 به ترتیب بیشترین تأثیر بر رفتار تاب‌آورانه باغداران در برابر تغییرات اقلیمی را دارند. می‌توان با متنوع کردن مهارت و اشتغال باغداران و فراهم نمودن زیر ساخت‌های مناسب کشاورزی، افزایش سطح حمایت‌های مالی، افزایش سطح اطلاع‌رسانی، افزایش سطح مشارکت مردم، افزایش سطح انسجام اجتماعی جامعه، وضعیت رفتار تاب‌آورانه باغداران را بهبود بخشید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Structures Affecting the Resilience Behavior of Rafsanjan Pistachio Growers Against Climate Change

نویسندگان [English]

  • Amir Reza Asrari
  • Maryam Omidi Najafabadi
  • Seyed Jamal Farajollah Hosseini
Department of Economics, Agricultural Extension and Education, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Rafsanjan, as one of the main areas for pistachio production, which is one of Iran's export products, has faced major environmental problems in recent years, including drought and climate change. Therefore, it is very important to pay attention to the resilience behavior of pistachio growers against the adverse effects of climate change. The present study analyzed the factors affecting the resilience of Rafsanjan pistachio growers against climate change. The statistical population included all pistachio growers in rural areas of Rafsanjan (22721 people) of which 340 people were selected as sample using the size determination method in correlational studies. The data collection tool was a questionnaire that was validated by a group of experts and its reliability was determined by internal consistency using Cronbach's alpha method. For investigating the factors affecting the resilient behavior of growers in the face of climate change, path analysis was used. Data processing was also performed using SPSS ver25 software. The results indicated that the resilient behavior of the studied gardeners in the face of climate change is moderate. The results of path analysis showed that the variables of attitude with a total effect of 0.433, control of perceived behavior with a total effect of 0.426, social norms with a total effect of 0.399 and behavioral intention with a total effect of 0.387, respectively, had the greatest impact on gardeners' resilient behavior against climate change. Hence, by diversifying the skills and employment of gardeners, providing suitable agricultural infrastructure, increasing the financial support, information, the public participation, and social cohesion of society, the status of resilient behavior of gardeners would be improved.

کلیدواژه‌ها [English]

  • path analysis
  • Resilience models
  • Resilient behavior
  • Theory of Planned Behavior
دوره 5، شماره 10
اسفند 1399
صفحه 204-229
  • تاریخ دریافت: 12 مرداد 1400
  • تاریخ بازنگری: 13 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش: 18 شهریور 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 18 شهریور 1400