پژوهشکده پسته کشور- دانشگاه ولی عصر رفسنجان علوم و فناوری پسته 2538-3094 5 10 2021 02 19 Improvement of Growth Factor and Nutrients Elements in Treated Pistachio Seedlings by some Symbiotic Fungi in Presence of Meloidogyne javanica بهبود فاکتورهای رشدی و عناصر غذایی در نهال‌های پسته تیمار شده با برخی قارچ‌های همزیست در حضور نماتد Meloidogyne javanica 168 183 135885 FA فاطمه مهدی نژاد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان. ایران ابراهیم صداقتی هیات علمی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان. ایران. اعظم زین الدینی هیات علمی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان. ایران. حسین علایی هیات علمی گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان. ایران. ماریه نادی هیات علمی پژوهشکده پسته، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رفسنجان، ایران. محمد مرادی هیات علمی پژوهشکده پسته، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رفسنجان، ایران. Journal Article 2021 01 27 Root-knot nematode is one of the most important pistachio diseases which which causes huge damage to pistachio trees in recent years. The present study was undertaken to assess the efficacy of arbuscular mycorrhizal species including <em>Funneliformis mosseae, Rhizophagus intraradices,</em><em> F.</em><em> caledonius</em> and <em>Tricoderma aureoviride</em> and <em>T. harzianum</em> on growth factors and nutrients uptake in <em>Meliodogyne Javanica</em> inoculated seedling under greenhouse conditions. Overall, mixed inoculations of pistachio seedling with arbuscular mycorrhizal, <em>Tricoderma</em> species and nematorin resulted in the highest amount of shoot fresh and dry weight by 184 and 74.76%, followed by 129.3 and 74 % in mixture including arbuscular mycorrhizal and <em>Trichoderma</em> species, respectively, compared with no-inoculation control seedling. Fresh and dry weight of shoot in inoculations of seedling with mycorrhiza, mycorrhiza-<em>Trichoderma</em> and <em>Trichoderma</em> increased by 129.26, 86.58 and 68.75, 53.12 % compared to no-inoculated seedling, fresh and dry weight of roots in mycorrhiza and mycorrhizal <em>Trichoderma</em>- <em>Trichoderm</em>a-nematicide were 153.67, 168.60 and 71.75 and 162.79% higher than those inoculated with <em>M. javanica</em>. The uptake of P, Zn and Cu in inoculated seedling with arbuscular mycorrhizal and <em>Tricoderma</em> species was increased, significantly. Phosphorus and potassium levels in mycorrhiza and mycorrhiza-<em> Trichoderm</em>a treatments were increased 101.99% and 103.62%, respectively, in the presence of <em>M</em>. <em>javanica</em> compared to no-inoculated seedling. Based on the improvement of growth parameters, nutrients uptake, biocontrol capability, arbuscular mycorrhizal and <em>Trichoderma</em> species may be useful strategy to reduce the damage of root knot nematode, which required further research. نماتد ریشه‌گرهی از مهمترین آفات باغات پسته می‌باشد که هر ساله خسارت زیادی می‌زند. این مطالعه جهت بررسی پتانسیل گونه‌های میکوریز آربوسکولار <em>Rhizophagus intraradices </em><em>، </em><em>Funneliformis mosseae</em><em>،</em><em> </em><em>F. caledonius</em> و جدایه‌های <em>Trichoderma aureovirid</em><em>e</em> و<em> </em><em>T. harzianum</em><em> </em>روی شاخص‌های رشدی و عناصر غذایی در حضور نماتد<strong> </strong>صورت گرفت. این تحقیق در قالب طرح کاملاً تصادفی با دوازده تیمار در پنج تکرار در گلخانه بر روی نهال‌های پسته رقم بادامی زرند اجرا گردید. حداکثر مقادیر افزایش یافته وزن تر و خشک ساقه برای تیمار میکوریز-تریکودرما-نماتدکش در حضور نماتد برابر با 184 و 76/74 درصد، در تیمار میکوریز-تریکودرما 26/129 و 74 درصد نسبت به شاهد سالم، وزن تر و خشک برگ در تیمار میکوریز، میکوریز-تریکودرما برابر با 26/129، 58/86 و 75/68، 12/53 درصد نسبت به شاهد سالم، وزن تر و خشک ریشه در تیمارهای میکوریز و میکوریز-تریکودرما-نماتدکش نسبت به شاهد آلوده برابر با 67/153، 60/168 و 75/71، 79/162 درصد به‌دست آمد. جذب عناصر غذایی فسفر، روی و مس به‌طور معنی‌داری افزایش نشان داد. میزان فسفر و پتاسیم در تیمار میکوریز و میکوریز- تریکودرما به ترتیب 99/101 و 62/103 درصد در حضور نماتد در مقایسه با شاهد افزایش یافت. با توجه به بهبود شاخص‌های رشدی و عناصر غذایی، استقرار و توانایی بیوکنترلی این گونه‌ها، می‌توان استفاده از این قار‌چ‌ها را برای مدیریت نماتد ریشه‌گرهی پیشنهاد نمود. https://pistachio.vru.ac.ir/article_135885_642f9efde2b503c95c07eb238be302c9.pdf