تعیین نیازهای رویشی خاک و زمین‎نما برای پسته به منظور استفاده در ارزیابی تناسب اراضی

نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه تحقیقات خاک و آب

2 موسسه تحقیقات خاک و آب سازمان تحقیقات ترویج و آموزش کشاورزی

3 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

5 Pistachio Research Center, Horticultural Sciences Research Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO),

6 مرکز تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

7 مرکز تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

چکیده

پسته یکی از مهم‌‌ترین و ارزآورترین محصولات باغی در ایران است که سازگاری آن با شرایط نامساعد محیطی به‎ویژه خشکی و شوری، سبب تولید روزافزون آن در کشور می‌باشد. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر مشخصه‎های خاک بر عملکرد پسته و درجه‎بندی آن‎ها برای انجام مطالعات ارزیابی تناسب اراضی است. برای این منظور، 124 باغ پسته در استان‌های کرمان، فارس، خراسان رضوی، اصفهان و آذربایجان شرقی انتخاب شدند. در هر باغ، یک خاکرخ مطالعه و پرسش‌نامه کاربری اراضی تکمیل گردید. پس از تجزیه‌های فیزیکی و شیمیایی لازم، رگرسیون چندمتغیره به روش گام‌به‌گام بین عملکرد (متغیر وابسته) و ویژگی‎های مختلف خاک (متغیرهای مستقل)، بررسی شد. با برقراری روابط رگرسیون ساده بین ویژگی‌های موثر خاک بر عملکرد، درجه‌بندی ویژگی‌ها برای کلاس‎های مختلف تناسب اراضی تعیین شد. نتایج نشان داد پتاسیم قابل جذب، شوری، ESP، درصد شن و آهک، بیشترین و pH، کربن‎آلی و فسفر قابل جذب، کمترین دامنه تغییرات را داشتند. نتایج رگرسیون گام‌به‌گام نشان داد که ورود متغیرهای شوری، ESP، گچ، آهک، سنگریزه، فسفر و پتاسیم قابل جذب به معادله معنی‎دار بودند (01/0>P). متغیرهای وارد شده به مدل رگرسیونی با 280/0=NRMSE توانستند 75 درصد از واریانس مربوط به متغیر وابسته (عملکرد) را تعیین نمایند. در روابط رگرسیون ساده، شوری، ESP، گچ، آهک و سنگریزه، اثر کاهشی و کربن‎آلی، فسفر و پتاسیم قابل جذب اثر افزایشی بر عملکرد داشتند. صحت‎سنجی درجه‎بندی‎های انجام‎شده برای متغیرهای خاک با 82/0=R2 و 224/0=NRMSE نشان‎دهنده دقت قابل قبول جدول پیشنهادی می‎باشد که می‎تواند با اطمینان در ارزیابی تناسب اراضی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Determination of Soil and Landscape Requirements of Pistachio for Use in Land Suitability Evaluation

نویسندگان [English]

  • Ali Zeinadini 1
  • Mir Naser Navidi 2
  • Mahnaz Eskandari 2
  • Javad Seyedmohammadi 3
  • Nooraier Toomanian 4
  • Seyed Javad Hosseinifard 5
  • Asghar Farajnia 6
  • Mohammad Ghasemzadeh Ganjehie 7
2 Soil and Water Research Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO),
3 Soil and Water Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran.
4 تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
5 استادیار پژوهش، پژوهشکده پسته، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رفسنجان، ایران
6 East Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization
7 Khorasan Razavi Agricultural and Natural Resources, Research and Education Center, Agricultural Research Education and Extension Organization (AREEO
چکیده [English]

Pistachio is one of the most important and valuable orchard products in Iran, and its compatibility with unfavorable growth conditions, especially drought and salinity, causes its high production in the country. The study aim was to investigate the effect of soil characteristics on pistachio yield and their rating for applying in land suitability assessment studies. So, 124 pistachio orchards were selected in Kerman, Fars, Khorasan-Razavi, Isfahan and East-Azarbaijan provinces. In each orchard, a soil profile was studied and a land use questionnaire completed. After the necessary physical and chemical analyzes, multivariate regression was performed by the stepwise method between yield (dependent variable) and different soil characteristics (independent variables). By creating simple regression relations between effective soil characteristics on yield, the characteristics rating was determined for different land suitability classes. The results showed available potassium, salinity, ESP, sand and CaCO3 had the highest variation, and pH, organic carbon and available phosphorus had the lowest one. The results of stepwise regression showed the input of salinity, ESP, gypsum, CaCO3, gravel, available phosphorus and potassium to the equation were significant (P<0.01). The variables entered into the regression model with NRMSE=0.280 determined 75% of the variance related to the dependent variable (yield). In simple regression relations, salinity, ESP, gypsum, CaCO3 and gravel had negative influence and organic carbon, available phosphorus and potassium had positive influence on yield. The validation of soil variables ratings with R2=0.82 and NRMSE=0.224 distinguished acceptable accuracy of the proposed table which can be confidently applied for use in land suitability assessment.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Land Suitability
  • Pistachio
  • Soil Requirement
  • Yield