علوم و فناوری پسته

علوم و فناوری پسته

سنجش و اندازه‌گیری میزان عناصر معدنی و پروتئین مغز ارقام مهم پسته ایران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 بخش تحقیقات گیاه پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان (شاهرود)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
2 ایستگاه تحقیقات پسته اردکان، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران
3 بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران
4 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
5 پژوهشکده پسته، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رفسنجان، ایران
6 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان (شاهرود)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
چکیده
این پژوهش با هدف اندازه‌گیری میزان عناصر معدنی و پروتئین مغز ارقام مختلف پسته در ایستگاه تحقیقات پسته دامغان انجام شد. در این آزمایش، 6 رقم پسته روی پایه بادامی زرند، در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار بررسی شدند. برای هر رقم، 3 اصله درخت 25 ساله، سالم و یکنواخت انتخاب و از هر درخت 30 عدد پسته به‌صورت تصادفی برداشت شد. پس از جداسازی مغز، خشک‌کردن در آون (70 درجه سانتی‌گراد، 48 ساعت)، آسیاب و آماده‌سازی نمونه‌ها، میزان عناصر معدنی و پروتئین اندازه‌گیری شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ارقام از نظر تمامی صفات مورد بررسی، به‌جز مس، در سطح 1 درصد اختلاف معنی‌دار وجود داشت. بیشترین مقادیر آهن (6/26)، کلسیم (6/1637)، منگنز (73/8) و منیزیم (6/1809میلی‌گرم در کیلوگرم) در رقم اکبری مشاهده شد. بیشترین مقدار سدیم (6/320 میلی‌گرم در کیلوگرم) در رقم خنجری، روی (37/26 میلی‌گرم در کیلوگرم) در رقم کله‌قوچی و پتاسیم (6/5741) و فسفر (6/2615 میلی‌گرم در کیلوگرم) در رقم گرمه به‌دست آمد. کمترین مقادیر سدیم، روی، آهن، منگنز و منیزیم در رقم عباسعلی، کمترین میزان ازت، فسفر و پروتئین در رقم شاه‌پسند و کمترین مقدار پتاسیم در رقم اکبری مشاهده شد. بیشترین و کمترین درصد پروتئین مغز به‌ترتیب در ارقام گرمه (74/18 درصد) و شاه‌پسند (47/15 درصد) ثبت شد، هرچند تفاوت بین ارقام گرمه، خنجری و اکبری معنی‌دار نبود. در مجموع، ارقام گرمه، اکبری و کله‌قوچی از نظر برخی شاخص‌های تغذیه‌ای مغز برتری نسبی داشتند و می‌توانند در برنامه‌های اصلاحی و تولید ارقام با ارزش تغذیه‌ای بالاتر مورد توجه قرار گیرند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Assessment and Measurement of Mineral Elements and Protein Content in the Kernels of Major Iranian Pistachio Cultivar

نویسندگان English

Mahdi Mohammadi Moghadam 1
Ahmad Shakerardekani 2
Majid Aldaghi 3
Mostafa Ghasemi 4
Maryam Afroosheh 5
Tahereh Parvaneh 6
1 Plant Protection Research Department, Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Semnan Province (Shahrood), AREEO, Shahrood, Iran
2 Ardakan Pistachio Research Station, Agricultural and Natural Resources Research and Education Center of Yazd Province, AREEO, Yazd, Iran
3 بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران
4 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قزوین، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قزوین، ایران
5 پژوهشکده پسته، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رفسنجان، ایران
6 - Horticulture Crops Research Department, Agriculture and Natural Resources Research Center of Semnan Province (Shahrood), AREEO, Shahrood, Iran.
چکیده English

This study was conducted to determine the mineral element and protein contents of kernels from different pistachio cultivars at the Damghan Pistachio Research Station, Semnan Province, Iran. Six pistachio cultivars grafted onto Badami Zarand rootstock were evaluated in a completely randomized design with three replications. Three healthy, uniform 25-year-old trees were selected for each cultivar, and 30 nuts were randomly collected from each tree. After kernel separation, samples were oven-dried at 70°C for 48 h, ground, and prepared for mineral and protein analyses. Analysis of variance revealed significant differences among cultivars for all measured traits except copper at the 1% probability level. The highest concentrations of iron (26.6), calcium (1637.6), manganese (8.73), and magnesium (1809.6 mg kg¹) were recorded in the Akbari cultivar. The highest sodium concentration (320.6 mg kg¹) was observed in Khanjari cultivar, the highest zinc concentration (26.37 mg kg¹) in Kaleh-Ghouchi cultivar, and the highest potassium (5741.6 mg kg¹) and phosphorus (2615.6 mg kg¹) concentrations in Germeh cultivar. The lowest levels of sodium, zinc, iron, manganese, and magnesium were found in Abbasali, whereas Shahpasand had the lowest nitrogen, phosphorus, and protein contents, and Akbari had the lowest potassium concentration. Kernel protein content ranged from 15.47% in Shahpasand cultivar to 18.74% in Garmeh cultivar, although differences among Germeh, Khanjari, and Akbari was not significant. Overall, Garmeh, Akbari, and Kaleh-Ghouchi cultivars showed superior nutritional characteristics for several kernel quality traits and may serve as valuable genetic resources in pistachio breeding programs aimed at improving nutritional quality.

کلیدواژه‌ها English

Nutritional value
Mineral elements
Pistachio
Protein
دوره 10، شماره 19
اسفند 1404
صفحه 1-14

  • تاریخ دریافت 29 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 30 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 17 مرداد 1405